HIZKUNTZA ALDATU ARGIBIDEAK
LURRALDEAK
MAPA
BILAKETAK
INFORMAZIOA GEHITU / ALDATU
Afrika ipar-mendebaldea
Saharako basamortua Kanariar Uharteak Azoreak Mauritania Cabo Verde
1. SAHARAKO BASAMORTUA
JARDUERA
-
INPROBISATZAILEA
M-Ghani
HIZKUNTZA
hasania
Saharako inprobisatzailerik ezagunenak Smara herrikoak dira. Hasani hizkuntzan mintzo dira, Arabe literarioaren dialekto den horretan. Saharako literatura eta kultur komunikazioaren oinarria da, ahozko kultura baita herri honena.. Horregatik, poesiak berebiziko garrantzia du kultura hau iraunarazteko. Ohitura eta historia gordetzen dituzte poesia bidez. Basamortuaren edertasunaz, eguneko gertakariez, maitasunaz do bizimoduaz kantuan pasatzen dute tea hartuz gaua. Normalean m´ghani edo inprobisatzaileak, ez du inprobisatzen duena berak kantatzen. Fanan edo kantariari xuxurlatzen dio belarrira, eta hau da kantatzen duena. Kantariek normalean inprobisatu ere egiten dute, baina inprobisatzaileek ez dute kantatzen.
mapara itzuli
2. KANARIAR UHARTEAK
JARDUERA
repentismo
INPROBISATZAILEAK
versadores, versiadores, verseadores
HIZKUNTZA
gaztelania
Kanariar uharteetan, ahozko poesia inprobisatua irla osoan zehar hedatzen da, lekuen arabera maila aldatzen bada ere. Hierro uhartean ditxo gisako bertsoak inprobisatzen dira medaren laguntzaz, baina ezagunak dira ere loak edo lobak, cuartetatan kantatzen direnak. En coplas se improvisa en Kanaria handia, Fuerteventura eta Lanzaroten koplak kantatzen dituzte eta Palman “pique” deitutako ahozko lehiak antolatzen dituzte. Versador, versiador edo verseador deitzen zaie inguru honetako repentismoa lantzen dutenei eta Kubako inprobisazioaren ezaugarri asko ditu: esaterako, inprobisatzeari “punto cubano” ere deitzen zaio eta decimak inprobisatzen dituzte laute eta gitarraren laguntzaz. Ohiko kontua da Kuba eta Kanariar uharteen arteko inprobisatzaileen elkartrukeak gauzatzea.
mapara itzuli
3. LAS AZORES
JARDUERA
desafio, despique, trova
INPROBISATZAILEAK
cantores ao desafio
HIZKUNTZA
portugesa
En el país luso la improvisación tiene antigüedad y vigencia. Los cantores ao desafío del norte de Portugal cantan acompañados por el acordeón, con distintaos tipos de estrofas octosílabas cuartetas, quintillas, sextillas y octavillas.
En la provincia de Algarbe (informazio falta)
En la provincia de Trass-os-Montes se le denomina cantigas ao desafio al canto improvisado, y se cantan coplas asonantadas llamadasd ¡quadras que se glosan en décimas. Igualmente décimas (abba-accddc) se improvisan en la comarca de Beja. En las islas Terceira y Madeira al canto de las quadras se le llama desafio, o despique, o simplemente trova, acompañándose los improvisadores por el rajao y la braguinha, instrumento de cuatro cuerdas parecidos a la guitarra. Por último, en Sao Jorge existen también los cantares ao desafio y se denomina trovadores a quienes lo ejercitan. Alexis Diaz-Pimienta
mapara itzuli
4. CABO VERDE
JARDUERA
-
INPROBISATZAILEAK
-
HIZKUNTZA
-
....
mapara itzuli
5. MAURITANIA
JARDUERA
-
INPROBISATZAILEAK
griots
HIZKUNTZA
-
....
Saharako basamortua Kanariar Uharteak Azoreak Mauritania Cabo Verde
Bertsozale Elkartea. Igeldo Pasealekua, 25. 20008 Donostia
T. (00) (34) 943 21 77 98 / F. (00) (34) 943 21 24 27 / bertsozale@bertsozale.com